Znaki ewakuacyjne w miejscu pracy – sprawdź co powinieneś o nich wiedzieć

W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia pracowników szybka reakcja decyduje o powodzeniu przeprowadzanej ewakuacji. Aby opuszczenie budynku przebiegało sprawniej każdy powinien wiedzieć gdzie znajduje się droga i wyjście ewakuacyjne. Te natomiast w zakładzie pracy, w firmie oraz w przestrzeni użytku publicznego mają być oznaczone za pomocą specjalnych znaków ewakuacyjnych. Jak powinny wyglądać takie znaki i gdzie się znajdować – tego dowiecie się już za chwilę.

Podstawowe uwarunkowania prawne

Prawidłowe oznaczenia ewakuacyjne pozwalają w razie wystąpienia zagrożenia szybko odnaleźć drogę do zewnętrznego wyjścia budynku. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych znaki ewakuacyjne mają być umieszczone na terenie budynków, które posiadają co najmniej dwa wyjścia i wyznaczać jedną lub więcej dróg ewakuacyjnych. Stosownie oznaczone powinny być magazyny, zakłady pracy, hale produkcyjne i budynki użyteczności publicznej.

Wygląd znaków warunkuje norma PN-EN ISO 7010, którą cechuje międzynarodowy charakter i duża rozpoznawalność. Znaki te muszą również posiadać świadectwo dopuszczenia, które jest wydawane przez Centrum Naukowo Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej (CNBOP).

Rodzaje znaków ewakuacyjnych

Wszystkie dostępne obecnie znaki ewakuacyjne można podzielić na trzy główne grupy:

  • podstawowe znaki ewakuacyjne (stosowane powszechnie, przykładowo: „wyjście ewakuacyjne”, „drzwi ewakuacyjne”, „ciągnąć, aby otworzyć”).
  • znaki ewakuacyjne dla osób niepełnosprawnych (wieszane tam, gdzie możliwe jest wydostanie się z budynku przez osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich, typu: „drzwi ewakuacyjne”, „kierunek wyjścia na niższy poziom w prawo”)
  • znaki ewakuacyjne uzupełniające (służą doinformowaniu osób przebywających w danym budynku, charakterystyczna jest dla nich duża czcionka, przykładowo: „drzwi”, „wyjście awaryjne”, „pchać, aby otworzyć”).

Najważniejsze kryteria

Wygląd znaków ewakuacyjnych jest ściśle określony. Przede wszystkim tablice muszą być duże i czytelne. Niedopuszczalne jest to, by oznaczenia wzajemnie się wykluczały i były przyczyną nieporozumień. Każdy z nich powinien jednoznacznie wskazywać na rozwiązanie sytuacji, przykładowo sygnalizować kierunek ewakuacji.

Aby znak ewakuacyjny był zgodny ustalonymi normami musi spełniać kilka kryteriów, o których mowa poniżej.

1.       Kolor. Podstawową barwą znaku ewakuacyjnego jest zielony, który powinien pokrywać przynajmniej połowę powierzchni znaku. Dla elementów graficznych, napisów, ramek i strzałek z kolei charakterystyczna jest barwa fosforescencyjna biała (potocznie nazywana barwą żółtą), nie dotyczy to jedynie znaków podświetlanych.

2.       Grafika. Każdy znak ewakuacyjny posiada określoną grafikę, której nie wolno zmieniać.

3.       Kształt i wymiar. Znaki ewakuacyjne mają kształt kwadratu lub prostokąta. Wymiary znaków powinny być uzależnione od tego w jakiej odległości znak ma być dostrzegany przez ewakuujących się ludzi. W przypadku kwadratu długość boku może wynosić: 10 cm, 12,5 cm, 15 cm, 20 cm lub 35 cm. Jeśli chodzi natomiast o znaki prostokątne to dopuszczalny stosunek krótszego boku do dłuższego to 1:2 lub 1:3, przy czym wymiar boku krótszego może być równy: 10 cm, 12,5 cm, 15 cm, 20 cm, lub 35 cm.

4.       Rozmieszczenie. Z każdego miejsca na drodze ewakuacyjnej, gdzie może pojawić się wątpliwość co do kierunku ewakuacji powinien się znaleźć odpowiedni znak. Szczegółowe zasady umieszczania znaków bezpieczeństwa na drogach ewakuacyjnych i drogach pożarowych określa Polska Norma PN-N 01 256-5. W dokumencie można znaleźć informacje mówiące o tym, że:

  • tablice powinny znajdować się możliwie blisko źródeł światła, by zapewnić im dostateczną luminację.
  • oznaczenia umieszcza się na ścianach, na wysokości 150 cm od podłoża albo nad drogą ewakuacyjną na wysokości minimum 200 cm
    • znaki ewakuacyjne, które są nisko umieszczane powinny być usytuowane nie wyżej niż 40 cm od podłogi.

        5.       Oświetlenie. W pomieszczeniu mogą się znaleźć:
  • znaki ewakuacyjne fotoluminescencyjne (w miejscach, gdzie oświetlenie dostarcza znakom odpowiedniej ilości energii świetlnej, czyli w pomieszczeniach oświetlanych światłem dziennym alb elektrycznym podstawowym)
  • znaki ewakuacyjne podświetlane (w miejscach, gdzie pomieszczenia nie są oświetlane przez długi czas i materiał fotoluminescencyjny nie mógłby się naładować w wystarczającym stopniu).
  • znaki ewakuacyjne fotoluminescencyjne i podświetlane

Kiedy trzeba wymienić tablice

Znaki ewakuacyjne należy w sposób szczególny chronić przed zarysowaniem i wygięciem, które może prowadzić do przełamania materiału fotoluminescencyjnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na tablice fotoluminescencyjne na płycie oraz na folii. Nie powinny one być umieszczane w pobliżu substancji agresywnych czy żrących takich jak np. rozpuszczalniki, benzyna itp. oraz innych substancji chemicznych, które mogą wpływać na materiał, z którego wykonane są znaki. W warunkach zapylenia znaki należy myć tak często jak jest to potrzebne wodą z dodatkiem mydła. W razie, gdy dojdzie do uszkodzenia nawierzchni znaków, znacznych zarysowań czy kiedy znak straci swoje właściwości fosforescencyjne należy go wymienić na nowy.

Znaczenie znaków ewakuacyjnych dla bezpieczeństwa zatrudnionych

Znaki ewakuacyjne znacznie ułatwiają szybką i bezpieczną ewakuację. Ich kształt, rozmiar, kolor i grafikę warunkują odpowiednie normy prawne. Dzięki specjalnie użytym materiałom w trakcie ich produkcji są one widoczne nawet w nocy i dzięki temu, w razie zagrożenia każdy może szybko odnaleźć drogę do wyjścia na zewnątrz z obiektu. Oczywiście o powodzeniu ewakuacji decydują także inne, ważne zasady. Bezwzględnie wyjścia na klatki schodowe na piętrach nie mogą być zamykane czy blokowane, a dostęp do schodów powinien być nieskrępowany. Tylko skoordynowane działania są w stanie zapewnić ludziom odpowiednie bezpieczeństwo, a pracodawcy uniknąć sankcji finansowych, związanych z niedopełnieniem obowiązku zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa.

Źródło: www.przepisybhpippoz.pl, www.zce.szczecin.pl/bhp/przepisy