Czym różnią się uprawnienia inspektora ppoż., od uprawnień specjalisty ppoż.?

Jakie uprawnienia ma inspektor ppoż., a jakie specjalista ppoż.? Co zmieniło się w prawodawstwie polskim
w zakresie ochrony przeciwpożarowej, że wiele osób ma wątpliwości dotyczące wykonywania tych dwóch zawodów? Jeżeli masz jakiekolwiek znaki zapytania w tym zakresie, to koniecznie zapoznaj się z naszym artykułem!

Gaśnica
źródło: Pixabay

Na czym polega różnica pomiędzy specjalistą a inspektorem ppoż.?

Zgodnie z zapisami w Ustawie o ochronie przeciwpożarowej czynności w zakresie ochrony przeciwpożarowej mogą wykonywać tylko osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, których nabycie możliwe jest dzięki ukończeniu:

  • studiów wyższych w szkole GSP w Warszawie (tytuł inżyniera pożarnictwa lub inżyniera bezpieczeństwa pożarowego)
  • dwuletnich szkół pożarniczych w Częstochowie, Poznaniu lub Krakowie (tytuł technika pożarnictwa)
  • specjalistycznych szkoleń nadających uprawnienia specjalisty bądź inspektora ppoż.

Różnice pomiędzy inspektorem ppoż. a specjalistą ppoż. są widoczne w wykształceniu oraz odmiennych, bardziej rozbudowanych obowiązkach dla tego drugiego stanowiska pracy. Specjalista pracuje z reguły w większych zakładach pracy, w których występuje realne zagrożenie wybuchu pożaru, bądź innego kryzysowego zdarzenia. Inspektor, zgodnie z literą prawa jest uprawniony wyłącznie do wykonywania czynności związanych z ochroną ppoż.
w odniesieniu do obowiązków nałożonych na właściciela budynku, terenu lub obiektu. Specjalista zaś posiada kwalifikacje rozszerzone o możliwość podejmowania działań związanych z innymi obszarami organizacji ochrony ppoż.
Mogą zajmować się organizacją ochrony ppoż. na terenie powiatu, gminy i województwa. Inspektorami są zwykle osoby niezatrudnione w służbie czynnej państwowej straży pożarnej.

Czym różnią się uprawnienia inspektora PPOŻ od uprawnień specjalisty PPOŻ

Jak nabyć uprawnienia inspektora PPOŻ?

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej obowiązująca od 24 sierpnia 1991 roku (Dz.U. Nr 81, poz. 351) została zmieniona licznymi nowelizacjami w latach: 2002, 2009 i 2016. Ostatnia korekta weszła w życie z dniem 27 stycznia 2016 roku. Dokonano zmian w rozróżnieniu uprawnień tzw. inspektora ppoż. od uprawnień specjalisty ppoż. Dokładnie określono, kto może wykonywać pracę rzeczoznawcy ppoż., a kto inspektora ppoż. Stanowisko inspektora może wykonywać osoba, która ukończyła szkolenie inspektorów ochrony przeciwpożarowej lub tzw. szkolenie aktualizujące dla inspektorów ochrony ppoż. Warto pamiętać, że szkolenie ważne jest 5 lat. Po tym czasie inspektor powinien się przeszkolić. Obowiązkiem inspektora jest posiadanie stosownego dokumentu stwierdzającego udział w w/w szkoleniach. Kadencja pięcioletnia liczy się dokładnie od daty wystawienia zaświadczenia o ukończeniu kursu. Należy pamiętać, że szkolenie aktualizujące inspektorów ochrony ppoż. trzeba ukończyć w okresie ważności nabytych uprawnień, nie później! Szkolenia organizowane są przez szkoły Państwowej Straży Pożarnej, ośrodki szkolenia Państwowej Straży Pożarnej lub instytuty badawcze PSP. Programy szkoleń ma obowiązek opracować
i zatwierdzić Komendant Główny PSP. Szkolenia są płatne, a ich wysokość jest określona ustawą (do 50% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku kalendarzowym poprzedzającym szkolenie).

Sprzęt gaśniczy
źródło: Pixabay

Prawa i obowiązki osób, które ukończyły kurs dla inspektorów ppoż.

Przepisy nie określają szczegółowych obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku inspektora ochrony przeciwpożarowej. Uchwała i rozporządzenia wskazują, że to pracodawca (właściciel, zarządca budynku) ma określić szczegółowe prawa i obowiązki w tym zakresie. To on sam musi określić swoje potrzeby i sformułować zakres obowiązków pracowniczych. Przepisy sugerują jakie czynności powinna wykonywać osoba posiadająca kwalifikacje inspektora ochrony ppoż.

Inspektor powinien:

  • kontrolować i doradzać pracodawcy w sprawach przestrzegania przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych i instalacyjnych oraz technologicznych,
  • służyć radą w zakresie wyposażenia budynku (zaopatrzenie w sprzęt ppoż.), obiektu lub terenu, którym zarządza właściciel firmy,
  • dbać o konserwację i ewentualne naprawy urządzeń gaśniczych w sposób gwarantujący ich niezawodność
    w przypadku potrzeby ich użycia,
  • opracować dla pracodawcy procedury w zakresie przygotowania budynku, obiektu lub terenu w razie potrzeby prowadzenia akcji ratowniczej, klęski żywiołowej lub innych zagrożeń,
  • zapoznać pracowników z przepisami i procedurami, przeprowadzać w tych tematach szkolenia wewnętrzne,
  • brać udział w opracowaniu instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla obiektu zgodnie z rozporządzeniami Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji,
  • organizować próbne ewakuacje (co najmniej raz na 2 lata w obiekcie, w którym przebywa ponad 50 osób, tzw. stałych użytkowników),
  • może kontrolować poszczególne wydziały, komórki zakładu pracy w celu sprawdzenia, czy przestrzegane są wymagania dot. ochrony ppoż.,
  • powinien zgłaszać wnioski o usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz występować do pracodawcy
    o ukaranie osób, które swoim zachowaniem stwarzają zagrożenie pożarowe na terenie zakładu pracy. 

Pracodawca powinien mieć jednak na uwadze, że zgodnie z art.4 ust. 2a Ustawy o ochronie przeciwpożarowej w dużych zakładach pracy, w których istnieje zagrożenie wystąpienia pożaru lub innych zdarzeń powinno się zlecić to stanowisko osobom posiadającym wyższe wykształcenie zawodowe i ukończone szkolenie dla specjalistów ochrony ppoż. lub tytuł zawodowy inżyniera bezpieczeństwa pożarnictwa lub ukończone studia o kierunku inżynieria bezpieczeństwa pożarowego. Tymczasem warunkiem zakwalifikowania na szkolenie dla inspektorów ppoż. jest posiadanie minimum wykształcenia średniego.

Gaśnica
źródło: Pixabay

Praca w charakterze specjalisty ppoż.

Specjalista ppoż. może zostać osoba, która legitymuje się wykształceniem wyższym kierunkowym lub, która ma ukończone odpowiednie studia podyplomowe. Specjalista do spraw ppoż. znajduje zatrudnienie w zakładach produkcyjnych, firmach z branży FMCG czy Automotive. Pracodawcy zatrudniają z reguły osoby, które posiadają już kilkuletnie doświadczenie na podanym stanowisku pracy. Wielu właścicieli firm w ofertach pracy określa, że specjalista w dziedzinie ppoż. musi sprawnie posługiwać się komputerem oraz językiem obcym.

Zakres obowiązków specjalisty ppoż i wymagane cechy na tym stanowisku

Oto kilka zadań należnych specjaliście ppoż.:

  • kontrola, monitoring dot. przestrzegania przepisów w zakresie ppoż.
  • doskonalenie istniejącego systemu bezpieczeństwa pracy,
  • wdrażanie potrzebnych regulaminów i instrukcji, 
  • dopasowywanie regulaminów i instrukcji do obowiązujących ustaw i rozporządzeń państwowych,
  • prowadzenie szkoleń dla pracowników, 
  • prowadzenie wymaganej dokumentacji.

Pożądane cechy charakteru specjalisty ppoż. to:

  • umiejętność planowania pracy własnej,
  • samodzielność i inicjatywa w działaniu,
  • komunikatywność
  • umiejętność wyciągania wniosków, logicznego myślenia
  • czy otwartość na zmiany.

Inspektor ppoż. uprawniony jest tylko do wykonywania czynności dot. ochrony przeciwpożarowej, które odnoszą się do budynków, obiektów, terenów administrowanych przez konkretną osobę, jednostkę, firmę. Specjalista zaś ma rozszerzone kompetencje. Może wykonywać także czynności obejmujące inne obszary działań przeciwpożarowych, np. zlecone przez gminę, powiat czy władze wojewódzkie.

Specjalista, a inspektor PPOŻ
źródło: Freepik

Bezpieczeństwo i ochrona przeciwpożarowa należą do ważnych aspektów działań profilaktycznych na terenie miast
i zakładów pracy. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości w tym temacie, to warto skonsultować je z fachowcem. Safety Expert to nowoczesna firma, której celem jest wspieranie klientów w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej. Ustawa o ochronie przeciwpożarowej nakłada obowiązek na władze lokalne oraz właścicieli firm, zakładów pracy czy administratorów budynków i terenów, aby podejmowali oni działania zabezpieczające i ochronne. Warto robić to dobrze i skutecznie.